Be­drij­ven

Bedrijven

At­te­ro

Inleiding

Aan de oostkant van de stad Groningen staat de gecombineerde afvalscheidings- en vergistingsinstallatie van afvalverwerkingsbedrijf Attero. Hier wordt het restafval uit vrijwel de gehele provincie Groningen verwerkt. In de scheidingsinstallatie worden metalen, kunststoffen, vervangende brandstoffen en organisch afval (organische natte fractie) uit het afval gehaald. Het uitgewerkte materiaal dat na het verwerkingsproces overblijft, wordt elders verwerkt in een afvalenergiecentrale. Het duurzaamheidsbeleid van Attero strekt zich uit over alle terreinen. Daarbinnen zijn enkele speerpunten aangeduid: het sluiten van kringlopen, het werken aan de biobased waardepiramide, de verbetering van de carbon footprint, de ontwikkeling van grondstoffenrotondes en aandacht voor de veiligheid van onze medewerkers en anderen die voor ons werkzaam zijn.

Uitgevoerde activiteiten

Activiteiten met een direct effect

  • Op de locatie van Attero in Groningen worden organische materialen omgezet in biogas en groen gas. Het grootste deel van het biogas werkt Attero op tot aardgaskwaliteit en wordt ingevoed op het aardgasnet. In 2014 werd bijna 5 miljoen m³ groen gas op het aardgasnet ingevoed. Een deel van het biogas is voor eigen gebruik. In 2014 werd 2,3 miljoen m³ biogas ingezet voor eigen gebruik (effect groen gas + biogas: 143,4 TJ hernieuwbare energie).

  • De verlichting bij enkele ruimtes is aangepast met bewegings- en aanwezigheidsdetectie. Hiermee wordt jaarlijks 2,1 MWh elektriciteit bespaard (effect: 0,008 TJ energiebesparing).
  • Diverse overbodige en overtollige machines zijn uit het productieproces verwijderd. Hiermee wordt jaarlijks 60 MWh elektriciteit bespaard (effect: 0,22 TJ energiebesparing).
  • Compressoren zijn vervangen door energiezuinigere systemen. Hiermee wordt jaarlijks 3 MWh elektriciteit bespaard (effect: 0,01 TJ energiebesparing).

Activiteiten met een indirect effect

  • Geen activiteiten bekend

Lees meer

Activiteiten in uitvoering/voorgenomen activiteiten

Activiteiten met een direct effect

  • Aanpassing ploegendienst van 3 ploegen naar 5 ploegen waardoor de groen gas productie met 700.000 m³ kan worden verhoogd (effect: 17,5 TJ hernieuwbare energie).

  • Verbeteren efficiency stoomketel door brander te vervangen waardoor het biogasgebruik omlaag gaat (effect: 0,35 TJ hernieuwbare energie).

  • Vervanging oude compressoren: Hiermee wordt jaarlijks 2 MWh elektriciteit bespaard (effect: 0,007 TJ energiebesparing).

  • Bij vervanging worden de elektromotoren volgens de laatste stand der techniek uitgevoerd (effect: onbekend).

Activiteiten met een indirect effect

  • Geen activiteiten bekend

Lees meer

Enexis

Inleiding

Enexis is als netbeheerder verantwoordelijk voor het gas- en elektriciteitsnetwerk in de gemeente Groningen. Enexis beheert, onderhoudt en vernieuwt het energienetwerk en verbindt producenten van energie met afnemers met energie. De energieketen wordt steeds dynamischer en complexer waardoor energiestromen tussen producenten en consumenten veranderen. Enexis zet zich er voor in dat de netten deze veranderingen van vraag en aanbod aankunnen en dat energie zo efficiënt mogelijk wordt gedistribueerd. Enexis wil zelf een bijdrage leveren aan verduurzaming van de energievoorziening door:

  • de CO₂ uitstoot die is te relateren aan het woon- werkverkeer, dienstreizen en het eigen wagenpark te reduceren;
  • door er voor te zorgen dat een deel van de net- en lekverliezen additioneel duurzaam is opgewekt in Nederland;
  • door klanten te stimuleren om energie te besparen;
  • en door samenwerking en inbreng van kennis in innovatieve energieprojecten met andere partijen.

De rol van Enexis is vooral faciliterend. Duurzame energieprojecten van andere partijen mogelijk en samen met anderen samenwerken aan de energietransitie. Enexis ziet zichzelf vooral als partner in de energietransitie.

Uitgevoerde activiteiten

Activiteiten met een direct effect

  • Geen activiteiten bekend

Activiteiten met een indirect effect

  • Buurkracht: Via het programma Buurkracht ondersteunt Enexis buurtbewoners om met elkaar energie te besparen. Bijvoorbeeld door samen zonnepanelen te leggen of door te isoleren. Samendoen is voordeliger en het motiveert. Een team van buurtbegeleiders ondersteunt de buurten met raad en daad. Op dit moment doen 5 buurten in de gemeente Groningen mee aan Buurkracht (Reitdiep, Noorderplantsoenbuurt, . De Weijert-Zuid, Zeeheldenbuurt en Rivierenbuurt). In totaal doen 336 huishoudens in deze buurten mee aan het project Buurkracht.
  • Energie in Beeld: Het online platform Energie in Beeld dat Enexis samen met Alliander en Stedin heeft ontwikkeld, biedt gemeenten gedetailleerde informatie van de energiestromen in hun gemeenten. Niet alleen over het energieverbruik van bewoners, maar ook over energieopwekking. Hierdoor kunnen gemeenten nu ook op buurtniveau  energieverbruik en -opwekking analyseren, monitoren en vergelijken met andere buurten in de eigen of andere gemeenten. Dit helpt hen bij het ontwikkelen van energiebeleid en besparingsinitiatieven.
  • Van Zon krijg Je Energie: Dit project richt zich specifiek op kinderen in de bovenbouw van het basisonderwijs. Voor dit project heeft Enexis een lespakket voor basisscholen ontwikkeld. Ook ondersteunt Enexis deze scholen bij de aanschaf van zonnepanelen. In 2014 deden er vier scholen in Groningen mee aan dit project.
  • Enexis koopt een grote hoeveelheid groene stroom in om de eigen netverliezen te compenseren.
  • Enexis heeft in de afgelopen jaren slimme meters geplaatst bij energieafnemers.
Lees meer

Activiteiten in uitvoering/voorgenomen activiteiten

Activiteiten met een direct effect

  • Enexis is momenteel gevestigd aan het Winschoterdiep in Groningen en gaat in de nabije toekomst verhuizen naar een nieuw pand. In dit gebouw zal duurzaamheid een centrale plaats innemen en zal gebruik worden gemaakt van energiezuinige voorzieningen. Hierdoor zal het energiegebruik in dit gebouw lager zijn dan in het huidige gebouw (effect: onbekend). 

Activiteiten met een indirect effect

  • Continuering Buurkracht, Energie in Beeld en Van Zon krijg Je Energie

  • Oprichting van een specifiek bedrijfsonderdeel om de energietransitie verder te stimuleren.

  • Enexis neemt deel aan een pilotproject op het bedrijventerrein Zuidoost-Groningen. Bij dit pilotproject worden honderden bedrijven betrokken om slimmer met energie om te gaan. De technologieën van ICT en Cofely maken het mogelijk om het gebruik van elektriciteit in gebouwen, processen en apparaten flexibel aan te passen op het actuele stroomaanbod. In Nederland is hiermee nog niet eerder op zo’n grote schaal geëxperimenteerd bij het mkb op een bestaand bedrijventerrein. Dit project bouwt onder andere voort op Power Matching City.
  • Enexis is nauw betrokken bij Warmtestad Groningen.
  • Continuering inkoop groene stroom om de eigen netverliezen te compenseren.
  • Strakke sturing op lekken van het gasnet (methaanemissie) en vroegtijdige vervanging meest lekgevoelige delen van het net. Niet alleen voor veiligheidsdoeleinden, maar ook om te voorkomen dat methaan, dat een grotere impact op het briekgaseffect heeft dan CO2, in de atmosfeer terecht komt.
  • Stimuleren van de uitrol van groen gas, bijvoorbeeld door het net geschikt te maken voor groen gas teruglevering (. Evt. door plaatsing van compressoren (booster) in samenwerking met GTS.
  • Faciliteren van ‘Nul-op-de-meter’ woningen door netoptimalisatie.
  • Informatievoorziening via Zon op de kaart en webportal Zelf energie produceren.
Lees meer

FC Gro­nin­gen

Inleiding

FC Groningen is de belangrijkste sportclub van Groningen. De voetbalclub is opgericht in 1971 en komt voort uit GVAV. De thuiswedstrijden van FC Groningen worden gespeeld in het Noordlease Stadion. In dit multifunctionele complex bevinden zich o.a. ook een casino, bioscoop en horecagelegenheden. FC Groningen heeft een sterke binding met de stad en het ommeland en voelt zich betrokken bij maatschappelijke opgaven. Duurzaamheid is een belangrijke pijler in het beleid van FC Groningen. FC Groningen heeft als doel in 2020 volledig energieneutraal te zijn. De club heeft in de afgelopen jaren belangrijke stappen gezet op dit vlak. Zo rijden directie, management en technische staf in auto’s op groen gas, als ook de busjes van de technische dienst, de jeugd en ondersteunende afdelingen. Bovendien zijn in Euroborg slimme toepassingen geïmplementeerd, die het energieverbruik structureel hebben gereduceerd. Vanuit haar positie in de maatschappij probeert FC Groningen ook haar achterban te inspireren om in te zetten op duurzaamheid.

Uitgevoerde activiteiten

Activiteiten met een direct effect

  • PRIVA systeem: In het stadion zijn slimme toepassingen geïmplementeerd, die het energiegebruik structureel hebben gereduceerd. FC Groningen maakt gebruik van een systeem voor energiebeheer en prestatiemanagement van PRIVA om inzicht te krijgen in het eigen energiegebruik en het verbeteren van de energie-efficiency. Dit systeem heeft er o.a. voor gezorgd dat minder energie nodig is voor veldverwarming. De geschatte energiebesparing varieert van 0 tot 100.000 m³ aardgas, dit is sterk afhankelijk van de buitentemperatuur, weersvoorspelling en speel- en trainingsschema van het eerste elftal (effect: 0 - 3,17 TJ energiebesparing). Plaatsing circa 1.100 zonnepanelen op het dak van het Noordlease Stadion. Hiermee wordt jaarlijks circa 240 MWh elektriciteit opgewekt (effect: 0,86 TJ hernieuwbare energie).
  • Directie, management, technische staf en busjes van de technische dienst, de jeugd en ondersteunende afdelingen rijden op groen gas. Inmiddels rijden circa 20 clubauto’s op groen gas (effect: onbekend).
  • Er zijn diverse maatregelen getroffen om verlichting energiezuiniger te maken. De receptie kan met één druk op de knop alle verlichting uitschakelen, waardoor er geen lampen onnodig blijven branden. Ook zijn bewegingssensoren geplaatst. Bij vervanging van lampen wordt gebruik gemaakt van LED verlichting. Tevens levert deze functionaliteit een belangrijke bijdrage aan het energiebewustzijn van medewerkers (effect: onbekend). 

Activiteiten met een indirect effect

  • FC Groningen heeft samen met de huidige hoofdsponsor Essent twee oplaadpunten voor elektrische auto’s in de parkeergarage van het stadion gerealiseerd.
  • FC Groningen is aangesloten bij de Energy Valley Topclub, een samenwerkingsverband tussen verschillende maatschappelijke organisaties en bedrijven uit de energiesector. Daarmee wil FC Groningen mensen bewust maken van de ontwikkelingen in de energiewereld en een ontmoetingscentrum zijn voor de energiesector. Vanuit de Energy Valley Topclub worden diverse activiteiten georganiseerd om duurzaamheid onder de aandacht te brengen en te stimuleren. Voorbeelden van projecten zijn Groene Generatie, Energy Challenges en Clean Campagne. Ook stelt FC Groningen tijdens thuiswedstrijden reclameboarding beschikbaar om duurzaamheid onder de aandacht van haar supporters te brengen en worden leden van de Junior Club van FC Groningen op speelse wijze in contact gebracht met het thema groen en duurzaam.
  • Bij de publiekscatering wordt gebruik gemaakt van biologisch afbreekbare disposables en is voor de bedrijfsuitvoering gekozen voor recyclebare materialen en middelen.
Lees meer

Activiteiten in uitvoering/voorgenomen activiteiten

Activiteiten met een direct effect

  • FC Groningen gaat vanaf 2016 het veld zo veel mogelijk met warmte- en koudeopslag in plaats van aardgas te verwarmen. Dit levert naar schatting een jaarlijkse besparing op van 100.000 m³ aardgas (effect: 3,17 TJ energiebesparing).
  • Ook in de komende jaren wordt bij vervanging van lampen gebruik gemaakt van LED verlichting (effect: onbekend).
  • Het nieuwe Topsportzorgcentrum Corpus den Hoorn dat naar verwachting in mei 2018 in gebruik wordt genomen wordt een energiezuinig gebouw (GRP 8). Het nieuwe Topsportzorgcentrum is een initiatief van FC Groningen. De bouw start in 2016. Welke duurzaamheidsmaatregelen precies worden toegepast is nog niet bekend (effect: onbekend).

Activiteiten met een indirect effect

  • Continuering activiteiten vanuit de Energy Valley Topclub.     

Lees meer

Gas­Ter­ra

Inleiding

Gasterra is een groothandelaar in gas. GasTerra zet zich in voor een veilige en doelmatige inzet van aardgas en de ontwikkeling van innovatieve toepassingen. Daarnaast hecht Gasterra groot belang aan verduurzaming van de energievoorziening. Hierbij richt het bedrijf zich vooral op de rol van gas in de energietransitie. GasTerra richt zich daarom actief op onderzoek naar toepassingen die hieraan een bijdrage kunnen leveren zoals brandstofcellen en hybride warmtepompen. Maar ook op de productie en inpassing van duurzame gassen afkomstig van vergisting en vergassing van biomassa en waterstof verkregen via duurzaam opgewekte elektriciteit. Daarnaast is GasTerra met het delen van kennis van energie ook nauw betrokken bij het onderwijs.

Uitgevoerde activiteiten

Activiteiten met een direct effect

  • GasTerra is in 2013 verhuisd naar een nieuw energiezuinig kantoorpand in Groningen. Het pand, dat uit de jaren tachtig dateert, is in twee jaar volledig gerenoveerd en aangepast aan de eisen die GasTerra er voorafgaand aan had gesteld, zo moest het gebouw aan de top staan wat betreft energie-efficiëntie. Dankzij de investeringen in energie-efficiëntie en duurzame energie energie-opwekking heeft het gebouw nu label A+ (voorheen label G). Bij de verbouwing zijn nieuwe kozijnen inclusief driedubbel glas geplaatst en zonnepanelen geinstalleerd. Ook is het gebouw aangesloten op een WKO systeem  gekoppeld aan een zeer zuinige gaswarmtepomp (effect: onbekend).

Activiteiten met een indirect effect

  • Het energietransitiemodel van Quintel is een model dat het effect van beleidskeuzes op energiegebied toont. GasTerra heeft de ontwikkeling van dit model gesponsord.
  • Gasterra Energizer Award: De GasTerra Energizer Award is een wedstrijd om jongeren en studenten intensief te betrekken bij het energievraagstuk. Hogeschoolstudenten uit alle hoeken van Nederland nemen het tegen elkaar op om met innovatieve energieoplossingen te komen die bijdragen aan meer duurzame energie en/of een slimmere omgang met fossiele energiebronnen waaronder aardgas. Winnaars ontvangen een geldbedrag. In 2015 organiseerde GasTerra deze innovatieve wedstrijd voor de zesde keer.
  • GasTerra koopt sinds 2012 groen gas in en levert dit aan zijn klanten. Vooralsnog behelst dit door beperkt aanbod echter maar een klein gedeelte van de totale portfolio.
  • Partnerschap van de Stichting Groen Gas Nederland dat zich richt op de ontwikkeling van een onafhankelijk kenniscentrum over productie, opwerking en afzet van biogas.
  • GasTerra heeft het Milieuplan Industrie (MPI) opgezet om zijn industriële klanten te ondersteunen bij de verbetering van de energie-efficiency, de reductie van emissies en verduurzaming. Een aspect van een MPI-project is bijvoorbeeld de invoering van PEMS, een product- en energiemanagement-systeem dat GasTerra zelf ontwikkeld heeft.
Lees meer

Activiteiten in uitvoering/voorgenomen activiteiten

Activiteiten met een direct effect

  • Samen met de onderzoeksbureaus Berenschot, BHD en DNV GL onderzoekt GasTerra hoeveel flexibiliteit hybride warmtepompen kunnen leveren voor het elektriciteitsnet. Hiervoor zijn 50 hybride warmtepompen geplaatst bij huishoudens in de gemeente Groningen (effect: onbekend).

Activiteiten met een indirect effect

  • Ondersteuning doorontwikkeling energietransitiemodel van Quintel
  • Inkoop en levering groen gas
  • Continuering Gasterra Energizer Award
  • GasTerra ondersteunt kennisontwikkeling en kennisdeling op het gebied van groen gas. Het bedrijf ontwikkelt en ondersteunt onderzoeksprogramma’s bij onder meer de proeftuin EnTranCe naar een innovatieve manier om groen gas te produceren. Zo lopen momenteel twee, mede door GasTerra gesteunde, projecten waarin onderzocht wordt of door bijmenging van waterstof in een vergister de methaanopbrengst van het vergistingsproces verhoogd kan worden. In het eerste project wordt onderzocht welke verschillende technieken er zijn om langs biologische weg waterstof en CO2 te laten reageren tot methaan, wat de niet-biologische alternatieven zijn en welke technische en economische aspecten van invloed zijn op de verschillende mogelijkheden. In het tweede project wordt onderzocht of bijmenging bij een concrete techniek, te weten vergisting onder hoge druk, tot een aanzienlijk hogere benutting van het beschikbare organische materiaal en dus hogere gasopbrengst kan leiden.
  • GasTerra heeft op EnTranCe brandstofcellen en HRe-ketels geplaatst, om de integratie van energiesystemen op micro- (iHome) en op meso-niveau (iBalance) te laten onderzoeken.
Lees meer

Gas­u­nie

Inleiding

Gasunie is een gasinfrastructuurbedrijf dat het transport van aardgas en groen gas in Nederland en Noord-Duitsland verzorgt. Gasunie heeft twee dochterbedrijven die het gastransportnet beheren. In Duitsland is dit Gasunie Deutschland en in Nederland Gasunie Transport Services (GTS). Gasunie houdt zich ook bezig met gasopslagfaciliteiten voor de markt en het stimuleren van de groengas markt via dochterbedrijf Vertogas.

Gasunie wil een actieve bijdrage leveren aan de transitie naar een duurzame energievoorziening. Gas heeft volgens het bedrijf daarin een belangrijke rol en Gasunie wil dat met haar infrastructuur mogelijk maken. Ook maakt Gasunie zich sterk voor de opkomst van groen gas als efficiënte duurzame energieoptie. Daarnaast zet Gasunie in op vermindering van milieubelasting door haar eigen bedrijfsactiviteiten, o.a. door het verder verbeteren van energie-efficiency en het verminderen van de uitstoot van broeikasgassen als gevolg van werkzaamheden. Met dit beleid wil Gasunie een bijdrage leveren aan de landelijke overheidsdoelstellingen: 20% minder CO2 in 2020, een jaarlijkse energiebesparing van 2% en 14% duurzame energieopwekking in 2020.

Activiteiten in uitvoering/voorgenomen activiteiten

Activiteiten met een direct effect

  • Energiezuinige verlichting in 2016: Vervangen van bijna 9.000 verlichtingsarmaturen door de meest actuele LED verlichtingsarmaturen met (waar mogelijk) een daglicht- en aanwezigheidsregeling (effect: onbekend).
  • Vervangen koelmachines: In het hoofdkantoor van Gasunie worden in 2016 tien koelmachines geplaatst met een actueel koudemiddel, een hogere COP waarde en een verbeterde capaciteitsregeling. Deze koelmachines vervangen oude koelmachines (effect: onbekend).
  • Vervangen CV ketels: In het hoofdkantoor van Gasunie worden in 2016 drie ”state of the art” CV ketels met een vermogen van 2 x 1.200 kW geplaatst ter vervanging van oude CV ketels (effect: onbekend).
  • Vervangen gas verbruikende regelapparatuur door emissievrije componenten (met name op meet- en regelstations). Dit project loopt en heeft een verwachte doorlooptijd van circa tien jaar (effect: onbekend).
  • Er rijden op dit moment bedrijfsauto’s op groen gas. Dit project krijgt een vervolg in de komende jaren (effect: onbekend).         
  • Emissiearm/gasvrij maken van leidingen (flaren of verdringen met stikstof): onderzoek in 2016, pilot met flare mogelijk eind 2016, uitvoering vanaf 2017 (effect: onbekend).
  • Beperking van brandstofbehoefte voor gasverwarming op gasontvangstations door enerzijds de voordruk te verlagen (gebeurt voor een aantal meet en regelstations nu op seizoenbasis, Gasunie hoopt in de komende jaren over te gaan op dynamische drukregeling) en anderzijds door het verlagen van de uitgaande temperatuur van het gas: onderzoek in 2016, uitvoering vanaf 2017 (effect: onbekend).

Activiteiten met een indirect effect

  • Gasunie levert bijdrage aan versnelling van verduurzaming door grootschalige stimulering van (hybride) warmtepompen in de regio Groningen.

Lees meer

Grun­ne­ger Po­wer

Inleiding

Grunneger Power is een energiecoöperatie voor de stad Groningen en het ommeland. De coöperatie is formeel opgericht in 2012, een jaar na de openingsbijeenkomst in 2011. Er zijn zowel burgers als ondernemingen aangesloten. Doelstelling is om inwoners en organisaties in staat te stellen hun eigen duurzame energie op te wekken, individueel, maar vooral ook samen. Grunneger Power biedt diensten en advies over het plaatsen van zonnepanelen en houdt zich bezig met de realisatie van zonne-energieprojecten. Daarnaast opereert Grunneger Power ook als energiebedrijf. Grunneger Power heeft geen winstoogmerk en investeert haar winst  in verschillende duurzame projecten in Groningen.

Uitgevoerde activiteiten

Activiteiten met een direct effect

  • Grunneger Power heeft in 2015 in samenwerking met de gemeente Groningen en GasTerra 30 zonneboilers geplaatst bij leden van Grunneger Power. Doel van dit project is om de bekendheid van zonneboilers te vergroten (effect: 0,22 TJ hernieuwbare energie). 

  • In 2015 zijn zonnepanelen op het wijkcentrum Het Dok in Lewenborg geplaatst (effect: 0,07 TJ hernieuwbare energie).

Activiteiten met een indirect effect

  • Grunneger Power heeft diverse activiteiten uitgevoerd om inwoners van Groningen te adviseren en informeren over duurzaamheid. Voorbeelden zijn 30 adviezen aan vereniging van eigenaren, 250 adviezen over zonnepanelen, 50 energiescans, 30 buurtprojecten, 100 lezingen en workshops, 50 werkervaringsplaatsen, 10 studenten/educatie projecten, 50 expertmeetings en 12 ledenbijeenkomsten.

Lees meer

Activiteiten in uitvoering/voorgenomen activiteiten

Activiteiten met een direct effect

  • Project ‘Alfa-Postcoderoos’: Op het dak van het Alfa-college aan de Admiraal de Ruyterlaan worden in het voorjaar van 2016 zonnepanelen geplaatst. Bewoners die in de Zeeheldenbuurt of omliggende wijken wonen (binnen de postcoderoos) kunnen certificaten kopen en daarmee participeren in dit project. Het project heeft een vermogen van 0,14 MWp (effect: 0,45 TJ hernieuwbare energie)

  • Samen met de gemeente Groningen ontwikkelt Grunneger Power een zonnepark op een braakliggend terrein van 3 hectare langs de Aduarderdiepsterweg in Hoogkerk. De gemeente wil een eigen zonnepark om zo het stroomverbruik van haar eigen gebouwen te verduurzamen. Niet elk gemeentelijk gebouw is echter geschikt voor zonnepanelen. Door panelen te clusteren in een zonnepark, kunnen toch alle gebouwen toch worden voorzien van duurzame energie. Het park omvat circa 8.000 panelen en heeft een vermogen van 2 MW (effect: 6,22 TJ hernieuwbare energie).

Activiteiten met een indirect effect

  • Continuering adviezen, energiescans, buurtprojecten, lezingen en workshops, aanbieden werkervaringsplaatsen, studenten/educatie projecten, expertmeetings et cetera.

Lees meer

Sui­ker Unie

Inleiding

Suiker Unie, onderdeel van Royal Cosun, ontwikkelt, produceert en vermarkt suiker en suikerspecialiteiten. Een van de productielocaties van Suiker Unie staat in Vierverlaten. De primaire activiteit op deze locatie is het verwerken van suikerbieten tot kristalsuiker voor de voedingsmiddelensector. Dit is een energie-intenstief proces, waardoor Suiker Unie veruit de grootste energiegebruiker in de gemeente Groningen is. Suiker Unie zet zich in voor duurzaamheid in de gehele keten. Vanaf de teelt van suikerbieten door telers tot en met de levering van suiker en andere producten aan klanten. Suiker Unie heeft de ambitie om in 2020 voor de suikerproductie een reductie in Carbon Footprint te realiseren van 40% ten opzichte van 1990. Hierbij richt Suiker Unie zich enerzijds op energiebesparing- en efficiency in de keten en anderzijds wil men bijdragen aan duurzaamheid door de beschikbaarheid van hernieuwbare brandstoffen te verhogen in de vorm van groen gas en groene elektriciteit uit plantaardige reststromen, die vrijkomen bij de suikerproductie.

Uitgevoerde activiteiten

Activiteiten met een direct effect

  • Suiker Unie is de grootste groen gasproducent in Nederland. Ook op de locatie in Vierverlaten wordt groen gas uit reststomen geproduceerd. Op deze locatie wordt biogas geproduceerd van organische restmaterialen, zoals bietenpuntjes en pulp. Het grootste deel van dit biogas wordt opgewerkt tot groen gas en vervolgens op het gasnet ingevoed. In 2014 heeft Suiker Unie op de locatie Vierverlaten 10 miljoen m³ groen gas op het regionale gasnet ingevoed. (effect: 250,0 TJ hernieuwbare energie

  • Een deel van het biogas wordt gebruikt voor de eigen WKK. In 2014 werd 2,5 miljoen m³ biogas ingezet als brandstof voor de WKK die zich op het terrein van Suiker Unie Vierverlaten bevindt. (effect: 52,8 TJ hernieuwbare energie

  • Suiker Unie heeft met een aantal klanten afgesproken om 60% van de aanvoer met biogaswagens uit te voeren. De nieuwe bulkwagens hebben een hoger laadvermogen dan de huidige wagens. Ze kunnen meer suiker vervoeren, waardoor minder transportbewegingen nodig zijn. (effect: onbekend)

Activiteiten met een indirect effect

  • Bij Suiker Unie Vierverlaten wordt in de bietencampagne veel warmte (groter dan het jaarlijkse warmteverbruik van 10.000 huishoudens) onbenut afgevoerd. In het voorjaar van 2013 hebben Suiker Unie, Rendo Duurzaam, Waterbedrijf Groningen en de gemeente Groningen laten onderzoeken of met deze restwarmte minimaal 1.000 nabijgelegen huurwoningen verwarmd zouden kunnen worden. Op dit moment is geen haalbare business case mogelijk voor deze 1.000 woningen.

  • In 2014 heeft Suiker Unie vijf nieuwe bulkcombinaties aangeschaft die deels op groen gas rijden. Deze bulkwagens vervangen oudere modellen. Gekozen is voor het CNG brandstof mengsysteem. Hierbij wordt ongeveer 35% van de dieselolie vervangen door groen gas, dat geproduceerd is uit plantaardige restmaterialen.

  • Suiker Unie heeft een voormalig pompterrein gekocht, opgeknapt en er twee nieuwe CNG pompen aan toegevoegd. Dit wordt in samenwerking gedaan met OrangeGas, dat groen gas certificaten koopt van Suiker Unie. Ook de eigen groen gas wagens kunnen hier tanken.
Lees meer

Activiteiten in uitvoering/voorgenomen activiteiten

Activiteiten met een direct effect

  • Nieuwe methaanreactor waardoor minder gas wordt verbruikt en het risico voor geurvorming vermindert (effect: onbekend).

Activiteiten met een indirect effect

  • Geen activiteiten bekend

Lees meer

Sustai­na­ble Buil­dings

Inleiding

Sustainable Buildings B.V. is een jong ICT bedrijf dat als startup is ontstaan vanuit de Rijksuniversiteit Groningen. De missie van Sustainable Buildings is het bieden van innovatieve en betaalbaalbare ‘cloud based’ energiemanagementsystemen die bijdragen aan een versnelde verduurzaming van de gebouwde omgeving. Elk gebouw zou een effectief, gebruiksvriendelijk en slim energiemanagementsysteem moeten hebben om gebouwen energie-efficiënter en gezonder te maken. Sustainable Buildings ontwikkelt dergelijke systemen en helpt hiermee gebouwbeheerders om energie te besparen en een goede (werk)omgeving voor de gebruikers van gebouwen te creëren.

Uitgevoerde activiteiten

Activiteiten met een direct effect

  • Realisatie van slimme verlichting in de kantine van Bernoulliborg op Zernike. Dit heeft geleid tot een besparing van 80% op het energiegebruik voor verlichting.
  • Realisatie van een slim verwarmingssysteem in het Nieuwenhuisgebouw van  de Rijksuniversiteit Groningen. Hiermee wordt de verwarming in 100 verschillende kamers in het gebouw aangestuurd. De verwachting is dat hierdoor 20% tot 25% besparing wordt gerealiseerd.
  • Realisatie van een slim verwarmingssysteem en slimme verlichting in een gebouw van de gemeente Groningen (Coehoornsingel). Dit systeem is geïnstalleerd in 36 verschillende kamers en leidt tot een verwachte besparing van 10% tot 20%.

Activiteiten met een indirect effect

  • Geen activiteiten bekend

Lees meer

Activiteiten in uitvoering/voorgenomen activiteiten

Activiteiten met een direct effect

  • Geen activiteiten bekend

Activiteiten met een indirect effect

  • Op dit moment voert Sustainable Buildings gesprekken met verschillende gebouweigenaren en gemeenten om het ontwikkelde energiemanagementsysteem verder uit te rollen.
Lees meer

Warm­te­stad BV

Inleiding

De gemeente Groningen en Waterbedrijf Groningen hebben begin 2014 samen een zelfstandig nutsbedrijf WarmteStad BV opgericht. Dit bedrijf richt zich op het leveren van hernieuwbare warmte en koude aan inwoners, bedrijven en instellingen in Groningen d.m.v. warmte- en koude opslagsystemen en aardwarmte. WarmteStad wil hiermee een bijdrage leveren aan verduurzaming van de energievoorziening in Groningen en realisatie van de duurzaamheidsambities van Groningen. Er is bewust voor gekozen deze nieuwe nutsvoorziening in publieke handen te leggen om toegankelijkheid, continuïteit en evenwichtig prijsbeleid te kunnen garanderen. Waterbedrijf Groningen en Gemeente Groningen zijn beide voor vijftig procent aandeelhouder.

Uitgevoerde activiteiten

Activiteiten met een direct effect

  • Eind 2013 is het nieuwe kantoor van de dienst Sociale Zaken en Werk geopend. Dit gebouw is aangesloten op een WKO systeem en is een onderdeel van het collectieve WKO-systeem Europapark (effect: 5,8 TJ hernieuwbare energie).
  • Begin 2015 is het het collectieve WKO-systeem Europapark, dat is aangelegd en wordt geëxploiteerd door WarmteStad, opgeleverd. Diverse gebouwen zijn aangesloten op dit WKO-systeem (effect: 17,4 TJ hernieuwbare energie).

Activiteiten met een indirect effect

  • Oprichting WarmteStad door de gemeente Groningen en Waterbedrijf Groningen
  • Oprichting WKO Europapark BV. Dit is een onderdeel van de holding met handelsnaam WarmteStad BV.
  • Onder de grond van Zernike bevindt zich een geothermiebron die circa elfduizend huishoudens in de wijken Paddepoel, Selwerd, Vinkhuizen en Zernike van warmte kan voorzien. In oktober 2013 is een intentieovereenkomst gesloten met de woningcorporaties Nijestee, Lefier, De Huismeesters, Patrimonium en de Rijksuniversiteit Groningen voor de ontwikkeling van het Warmtenet Noordwest. Dit warmtenetwerk zal worden gevoed door de geothermische bron op Zernike.
Lees meer

Activiteiten in uitvoering/voorgenomen activiteiten

Activiteiten met een direct effect

  • Warmtenet Noordwest: als het plan doorgaat, krijgen de eerste woningen begin 2018 warmte geleverd door WarmteStad en zullen uiteindelijk 10.000 woningen in de stad worden aangesloten. De eerste fase van het project omvat diverse panden in de wijken Selwerd en Paddepoel, met name de flats die nu worden verwarmd met blokverwarming (effect:  256,4 TJ hernieuwbare energie).
  • In de binnenstad van Groningen wordt het Forum gerealiseerd. Voor de verwarming en koeling wordt het forum aangesloten op een warmte- en koudeopslag-systeem met warmtepompen. Ook het nabij gelegen provinciehuis gaat gebruik maken van dit WKO-systeem (effect: 5,1 TJ hernieuwbare energie).
  • De verwarmingsinstallatie van zwembad De Parrel moet worden vervangen. Met Warmtestad wordt de overstap gemaakt naar een biomassaketel (effect: onbekend).

Activiteiten met een indirect effect

  • WarmteStad als bedrijfsmodel verder uitbouwen, onder meer de mate van participatie door de gemeente.
  • Integratie van warmtesystemen: geothermie, benutting restwarmte, WKO. Hiermee verbonden: aanleg van warmte-opslagsystemen die de discontinuë warmtevraag kunnen opvangen.
  • Ontwikkeling concept voor ‘slimme’ warmtenetten.
Lees meer

Wa­ter­be­drijf Gro­nin­gen

Inleiding

De primaire taak van het Waterbedrijf Groningen is het leveren van drinkwater. Het Waterbedrijf Groningen houdt zich echter ook volop bezig met het vinden van oplossingen voor energievraagstukken waarin water een rol speelt. Denk daarbij aan aardwarmte, restwarmte en warmte- en/of koudeopslag. Waterbedrijf Groningen wil een bijdrage leveren aan realisering van de duurzaamheidsambities van Groningen. De activiteiten op het gebied van duurzaamheid heeft het Waterbedrijf Groningen gebundeld in de BV Waterbedrijf Groningen Duurzaam. Daarnaast is het Waterbedrijf voor 50% aandeelhouder van WarmteStad BV.

Uitgevoerde activiteiten

Activiteiten met een direct effect

  • Toepassing LED verlichting in hoofdkantoor. Hiermee wordt jaarlijks 208 MWh elektriciteit bespaard (effect: 0,75 TJ energiebesparing).

  • Plaatsing 237 zonnepanelen op dak hoofdkantoor (effect: 0,17 TJ hernieuwbare energie).

  • Aanwezigheidsdetectie verlichting (effect: onbekend).

Activiteiten met een indirect effect

  • Plaatsing van 2 oplaadpunten op het hoofdkantoor voor elektrische auto’s.
  • Aanschaf volledige elektrische auto (1x Renault Zoe)
  • Aanschaf hybride auto (1x Opel Ampera).
  • Stimuleren van het nieuwe rijden (gebeurt door ID-rijden, middels ID-pasjes scan in auto’s).
  • Energiescan hoofdkantoor
Lees meer

Activiteiten in uitvoering/voorgenomen activiteiten

Activiteiten met een direct effect

  • Geen activiteiten bekend

Activiteiten met een indirect effect

  • Geen activiteiten bekend

Lees meer

Ont­wik­ke­laars

Inleiding

In dit laatste hoofdstuk zijn activiteiten van actoren opgenomen die niet in Groningen zijn gevestigd, maar die wel duurzaamheidsactiviteiten binnen de gemeentegrenzen hebben uitgevoerd of gaan uitvoeren. Op dit moment gaat het om twee ontwikkelaars van zonneparken: Solar-EW uit Utrecht en GroenLeven uit Heerenveen. Beide bedrijven zijn voornemens om een zonnepark in de gemeente Groningen te realiseren. Hiermee dragen ook deze bedrijven bij aan het realiseren van de duurzaamheidsambities van Groningen. 

Uitgevoerde activiteiten

Activiteiten met een direct effect

  • Geen activiteiten bekend

Activiteiten met een indirect effect

  • Geen activiteiten bekend
Lees meer

Activiteiten in uitvoering/voorgenomen activiteiten

Activiteiten met een direct effect

  • Zonnepark Woldjerspoor (Roodehaan): Op de provinciale (afgedekte) vuilstortplaats Woldjerspoor van 15 hectare wil ontwikkelaar GroenLeven een zonnepark met een opgesteld vermogen van 14 MWp realiseren. Bijzonder is dat er gewerkt wordt met een oost-west opstelling, in tegenstelling tot de gebruikelijke opstelling die naar het zuiden gericht is. Voordeel hiervan is dat er beter verspreid over de dag energie opgewekt wordt. Tegelijk is dit een antwoord op het probleem van overproductie tussen 12 en 15 uur. De verwachte jaarlijkse stroomproductie bedraagt 12.320 MWh (effect: 44,4 TJ hernieuwbare energie).

  • Zonnepark Westpoort: Solar-EW werkt samen met de gemeente Groningen om een zonnepark te realiseren op het terrein van Groningen Westpoort Fase 2. De gemeente heeft voor dit project een WABO vergunning afgegeven, wat de aanvraag van een SDE+ subsidie mogelijk maakte. Recent heeft RVO heeft deze SDE+ subsidie toegekend. Daarmee staat de weg vrij om een zonnepark met een opgesteld vermogen van 11 MWp te realiseren. De verwachte jaarlijkse stroomproductie bedraagt 10.000 MWh (effect: 36,0 TJ hernieuwbare energie).

Activiteiten met een indirect effect

  • Geen activiteiten bekend
Lees meer